Sağlık Çorlu.org

Uzun yaz tatilinde uyku düzeni değişen çocuklar okul açıldıktan sonra sabahları zamanında uyanmakta zorlanabilirler. Ancak bazı özel stratejilerle çocukların iç saatlerinin yeniden ayarlanmasına yardımcı olabilirsiniz.

Uzmanlar iyi bir uykunun okul performansı açısından son derece önemli olduğunu, okul başarısı düşük çocuklarda uyku bozukluğu olma olasılığının yüksek olduğunu ve bu çocuklarda uyku bozukluklarının okul performansı yüksek çocuklara kıyasla yedi kat daha fazla görüldüğünü bildiriyorlar.

Ayrıca uyku problemleri çocukları daha gergin, hassas ve depresyona daha açık hale getirebilmekte ve hatta atletik yeteneklerini dahi etkileyebilmektedir. Uzmanlar tüm bunları önlemek için uyku düzenini ayarlamaya okul başlamadan en az bir hafta önce başlanması gerektiğini belirtiyorlar.

Ancak aileler genellikle çocukların daha erken uyanması için, yatma saatini erkene almaya çalışıyorlar. Oysa uzmanlar, çocukları daha erken yatırmaya çalışmak yerine, doğru kalkma saatine ulaşana kadar her gün uyanma saatinin biraz geriye kaydırılmasını öneriyor ve bu şekilde erken kalkan çocukların akşam daha erken yatma ihtiyacı duyacaklarını belirtiyorlar.

Ancak bu strateji gece geç saatlerde yatma eğiliminde olan ergenlerde çok yararlı olamayabilmektedir. Puberte döneminde, uyku ile bağlantısı olan melatonin hormonundaki değişimler biyolojik saati değiştirerek, daha geç yatmayı ve daha geç kalkmayı teşvik etmektedir. Buna karşın ergenler günde dokuz saat uykuya ihtiyaç duyduklarından bu değişim erken kalkmalarını daha da güçleştirmektedir.

Bu nedenle daha küçük çocukların uyku saatleri açısından okul dönemine uyum sağlamaları nispeten daha kolay olurken, ergenlikte beyin daha geç uyanmayı, ebeveynler ve okul ise daha erken uyanmayı emrettiğinden bu geçiş çok zor olabilmektedir.

Ergenlerin biyolojik saatini ayarlamanın bir yolu beyne uyanma veya uyuma sinyali vermeye yardımcı olmak amacıyla parlak ışıktan yararlanmaktır. Örneğin sabahları beynin uyanmasına yardımcı olmak için parlak ışıktan faydalanabilirsiniz. Uzmanlar ergenleri istenilen uyku ve uyanma saatine ulaşana kadar, her gün 15 dakika daha erken kaldırmayı öneriyorlar. Ayrıca çocuk uyanır uyanmaz perdeleri ve tüm ışıkları açmanızı veya gerekirse çocuğunuzu ışığa maruz bırakarak biyolojik saatini kaydırmak için yarım saat süreyle açık havaya çıkarmanızı da tavsiye ediyorlar.

Çocukların odalarının Doğu veya Güneye bakması ve egzersiz de biyolojik saatin kaydırılmasına yardımcı olabilmektedir.

Çocukların geceleri televizyon ve bilgisayar gibi parlak ışık kaynaklarından uzak durmaları ve uyku öncesinde zihinsel ve fiziksel açıdan gevşemeleri de önemlidir. Bu nedenle uyku öncesinde sakin ve loş bir ortam beynin uykuya geçişine yardımcı olmaktadır.

DVD izlemek ya da bilgisayar oyunları gibi faaliyetler zihinsel aktiviteyi artırır. Dolayısıyla uykudan birkaç saat öncesinden itibaren zihinsel aktiviteyi artıran bu gibi faaliyetlerden kaçınmak gerekir.

Ergenlerin hafta içinde uykularını yeterince almamaları durumunda, hafta sonu biraz daha fazla uyuyarak veya gündüzleri kısa sürelerle kestirerek bu açığı kapatmaları da önerilmektedir.

Ergenlerin gündüz kestirmeleri, onların tembel olduğunu göstermez. Ergenlik yıllarında uyku ihtiyacı değişmez, ancak gece uyuma süreleri kesinlikle değişir. Dolayısıyla ergen çocukların uyku ihtiyaçları ile uyuma süreleri arasındaki farkı mutlaka telafi etmeleri gereklidir.